Interpelacja w sprawie ograniczeń budownictwa mieszkaniowego

Szanowny Panie Ministrze,

od 30 czerwca 2026 r. wejdą w życie zmiany dotyczące budownictwa mieszkaniowego wynikające z gminnych standardów dostępności infrastruktury społecznej. Zgodnie z art. 13f ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, budynki o funkcji mieszkalnej będą mogły być lokalizowane wyłącznie w określonej odległości od szkoły podstawowej – nie większej niż 1,5 km w miastach i 3 km poza miastami.

Doceniając działania mające na celu ograniczenie zjawiska eksurbanizacji uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania, które pozwolą ocenić realne skutki wejścia w życie planowanych zmian:

1. Ile procent powierzchni Polski znajduje się w strefie, w której bez odpowiedniej modyfikacji odległości przez gminę nie będzie można budować domów ze względu na przekroczenie limitów 1,5 km/3 km od szkoły podstawowej oraz od terenów zielonych?

2. Ile szkół podstawowych zostało zlikwidowanych i otwartych w ostatnich 10 latach w zależności od regionu Polski? Czy planowane są likwidacje, w szczególności małych szkół wiejskich?

3. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu nowych regulacji na rynek nieruchomości i dostępność gruntów budowlanych?

4. Jakie jest uzasadnienie merytoryczne dla zastosowania identycznych ograniczeń odległościowych wobec budynków mieszkalnych niezależnie od tego, czy mieszkają w nich dzieci w wieku szkolnym?

5. Ile gmin w Polsce obecnie spełnia warunki umożliwiające budowę domów w odległości nie większej niż 1,5 km (w miastach) i 3 km (poza miastami) od szkoły podstawowej? Jaką procentową powierzchnię Polski stanowią tereny, na których możliwa będzie budowa domu zgodnie z ustawą?

6. Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi potencjalnej liczby działek budowlanych, które mogą stracić swoją funkcję ze względu na nowe ograniczenia?

7. Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu poinformowania gmin o możliwości modyfikacji standardów odległościowych?

8. Czy przewidziano mechanizmy wsparcia dla właścicieli działek, które utracą wartość budowlaną z powodu wprowadzenia nowych ograniczeń?

9. W jaki sposób nowe regulacje wpłyną na realizację polityki mieszkaniowej państwa i dostępność mieszkań? Czy ministerstwo planuje monitoring skutków wprowadzonych regulacji i ich wpływu na rozwój budownictwa mieszkaniowego?

10. Czy przewidziano procedury odwoławcze dla właścicieli działek, którzy nie zgadzają się z decyzjami gmin dotyczącymi standardów odległościowych?

11. Jakie alternatywne rozwiązania rozważano w celu zapewnienia dostępu do edukacji bez ograniczania prawa do budowy domów mieszkalnych?

12. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapobiec sytuacji, w której gminy będą wykorzystywać nowe przepisy do ograniczania rozwoju budownictwa na swoim terenie z innych względów niż dostęp do infrastruktury społecznej?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński