Interpelacja w sprawie potencjalnych zagrożeń związanych z chińskimi urządzeniami w infrastrukturze odnawialnych źródeł energii

Szanowny Panie Premierze, Szanowna Pani Minister,

z doniesień agencji Reuters z dnia 14 maja 2025 roku wynika, że amerykańscy eksperci wykryli w chińskich falownikach podejrzane urządzenia komunikacyjne, które nie zostały wymienione w dokumentacji produktu. Mogą one służyć do ominięcia zabezpieczeń i zdalnego przejęcia kontroli nad infrastrukturą energetyczną. Jak stwierdził jeden z amerykańskich ekspertów: “To w praktyce oznacza, że istnieje wbudowany sposób na fizyczne zniszczenie sieci”.

W ciągu ostatnich dziewięciu miesięcy w bateriach pochodzących od różnych chińskich dostawców znajdowano nielegalne urządzenia komunikacyjne, w tym radia komórkowe. Mogą one nie mieć złośliwych intencji, jednak sytuacja jest alarmująca w obliczu prawnego obowiązku chińskich firm do współpracy z agencjami wywiadowczymi, co daje rządowi Chin potencjalną kontrolę nad falownikami podłączonymi do zagranicznych sieci. Europejska Rada ds. Produkcji Energii Słonecznej szacuje, że ponad 200 GW mocy elektrowni słonecznych w Europie pochodzi z falowników wyprodukowanych w Chinach, co odpowiada mocy ponad 200 elektrowni jądrowych. Eksperci ostrzegają, że kontrola nad zaledwie 3-4 GW mocy może spowodować poważne zakłócenia w europejskich dostawach energii.

Kraje UE już podejmują działania ochronne. Litwa uchwaliła ustawę blokującą zdalny dostęp z Chin do instalacji energetycznych powyżej 100 kW. Estonia rozważa całkowity zakaz chińskiej technologii w kluczowych sektorach gospodarki. NATO ostrzega, że “Chiny nasilają wysiłki mające na celu kontrolowanie krytycznej infrastruktury państw członkowskich” i wzywa do zmniejszenia strategicznych zależności.

W kontekście rosnącej zależności od chińskich technologii w sektorze OZE, zarówno w Polsce, jak i w Europie, oraz w obliczu działań podejmowanych przez inne kraje istnieje pilna potrzeba oceny bezpieczeństwa polskiej infrastruktury energetycznej.

W związku z tym zwracam się z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak ministerstwo odnosi się do przedstawionego problemu? Czy ministerstwo przeprowadziło audyt urządzeń chińskiej produkcji stosowanych w polskiej infrastrukturze OZE pod kątem obecności nieudokumentowanych urządzeń komunikacyjnych? Jeśli tak, jakie są wyniki tych badań? Jeśli nie, czy zamierza przeprowadzić przegląd bezpieczeństwa chińskiej technologii w polskim systemie energetycznym?

2. Jakie środki podejmuje resort, aby zminimalizować ryzyko związane z potencjalnym zdalnym dostępem do infrastruktury energetycznej przez chińskie urządzenia? Czy planowane są regulacje ograniczające wykorzystanie takich technologii w strategicznych sektorach?

3. Czy ministerstwo dysponuje danymi na temat udziału chińskich falowników, baterii i innych urządzeń w polskim sektorze OZE? Jeśli tak, jaki procent infrastruktury energetycznej opiera się na tych technologiach?

4. W jaki sposób Polska współpracuje z innymi krajami UE oraz NATO w celu identyfikacji i ograniczania zależności od chińskich technologii w infrastrukturze krytycznej? Czy planowane są wspólne działania na poziomie europejskim?

5. Jakie działania zamierza podjąć rząd w celu identyfikacji strategicznych zależności i ich zmniejszenia, zgodnie z zaleceniami NATO?

6. Czy w Polsce odnotowano przypadki zdalnego wyłączenia falowników słonecznych z terytorium Chin?

7. Jakie kroki podejmuje Polska, aby rozwijać krajową produkcję urządzeń OZE, takich jak falowniki czy baterie, w celu zmniejszenia zależności od importu z Chin i zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego?

Z wyrazami szacunku

Janusz Cieszyński