Interpelacja w sprawie działalności niemieckiej rafinerii w Schwedt i reakcji Ministerstwa Klimatu i Środowiska

Szanowna Pani Minister!

Rafineria PCK w niemieckim Schwedt, położona zaledwie kilkanaście kilometrów od polskiej granicy, od miesięcy stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia mieszkańców Pomorza Zachodniego i stanu środowiska naturalnego w regionie. Decyzją Państwowego Urzędu ds. Ochrony Środowiska Brandenburgii zakład ten otrzymał specjalne pozwolenie na znaczne zwiększenie emisji dwutlenku siarki (SO2) – do 1 000 mg/Nm3 średnio dobowo w indywidualnych przypadkach, przy rocznym limicie 5 600 ton emisji. Dla porównania Rafineria Gdańska w 2022 roku wyemitowała 690 ton SO2.

Rafineria ta należy w większości do rosyjskiego koncernu Rosnieft i jako jedyna w regionie wytwarza energię w wysokoemisyjnej elektrociepłowni spalającej odpady paliwowe, a nie gaz ziemny. Powstające zanieczyszczenia znacząco przekraczają unijne normy, a mimo to niemieckie władze regionalne i federalne zdecydowały się na ich dalszą tolerancję – tłumacząc to potrzebą utrzymania produkcji po utracie dostępu do ropy z Rosji. Można więc zadać pytanie wprost: Czy zdrowie Polaków zostało poświęcone dla ratowania niemieckiego interesu gospodarczego?

W związku z powyższym w interpelacji nr 2011 z dnia 15 marca 2024 roku pytałem: Czy Polska prowadzi działania dyplomatyczne ukierunkowane na zatrzymanie wydania pozwolenia na dwukrotne podwyższenie normy emisji SO2 dla Rafinerii PCK Schwedt? Prosiłem o przedstawienie raportu na temat wpływu tej rafinerii na środowisko/powietrze w Polsce.

W odpowiedzi z dnia 24 kwietnia 2024 roku wiceminister Krzysztof Andrzej Bolesta zapewnił, że resort klimatu „prowadzi dialog” ze stroną niemiecką i że „strona niemiecka zobowiązała się do przekazania stosownej informacji”. Minęły kolejne miesiące, a emisje zostały zatwierdzone. Niemcy trują powietrze, którym oddychają Polacy, a Ministerstwo Klimatu i Środowiska ogranicza się do ogólnikowych stwierdzeń o „rozważaniu analiz” i „obserwacji sytuacji”.

Dlatego w trosce o zdrowie obywateli RP i interes narodowy ponownie kieruję do Pani Minister pytania:

Jakie konkretne działania (z podaniem dat i treści) zostały podjęte przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu powstrzymania zwiększenia emisji dwutlenku siarki przez Rafinerię PCK Schwedt?

Czy ministerstwo wystąpiło z oficjalnym protestem do strony niemieckiej lub na forum unijnym – a jeśli nie, to dlaczego?

Czy resort posiada dane o wpływie zwiększonej emisji z tej rafinerii na jakość powietrza w Polsce – zwłaszcza na obszarach powiatu gryfińskiego, w tym gminy Widuchowa?

Czy strona polska uzyskała pełny dostęp do wyników pomiarów emisji SO2 prowadzonych na terenie rafinerii oraz pomiarów środowiskowych po stronie niemieckiej?

Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje złożenie skargi do Komisji Europejskiej w związku z naruszeniem unijnych norm emisji i procedur transgranicznej oceny oddziaływania na środowisko? Jeśli tak, kiedy?

Czy w Pani ocenie fakt, że najbardziej emisyjna rafineria w Niemczech (kontrolowana przez rosyjski kapitał) znajduje się tak blisko polskiej granicy, nie wymaga znacznie ostrzejszego i stanowczego działania rządu RP?

Szanowna Pani Minister, obowiązkiem każdego odpowiedzialnego rządu jest ochrona życia i zdrowia swoich obywateli – niezależnie od trudności dyplomatycznych czy nacisków zagranicznych partnerów. Oczekuję natychmiastowej reakcji ministerstwa, ujawnienia pełnej listy działań podjętych od momentu pierwszej interpelacji, a przede wszystkim skutecznego przeciwdziałania dalszemu truciu polskich obywateli przez niemiecką rafinerię.

Z poważaniem

Dariusz Matecki
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej