Interpelacja w sprawie krytycznego stanu technicznego Teatru Wielkiego - Opery Narodowej oraz planowanych inwestycji infrastrukturalnych

Szanowna Pani Ministro!

Teatr Wielki – Opera Narodowa w Warszawie, jedna z najważniejszych instytucji kultury w Polsce i symbol narodowego dziedzictwa, znalazł się w sytuacji kryzysowej. W dniu 24 maja 2025 r. z powodu awarii sceny obrotowej odwołano przedstawienie „Toski” w reżyserii Barbary Wysockiej. Jak wynika z komunikatu technicznego teatru, awaria objęła tzw. układ Leonarda, co skutkowało unieruchomieniem mechanizmu scenicznego. Konieczna była wymiana całego układu napędowego i sterowania.

Ta awaria to nie incydent, lecz sygnał głębszego problemu. Jak wynika z informacji medialnych oraz rozmów z przedstawicielami świata kultury, wyposażenie techniczne Teatru Wielkiego – Opery Narodowej ma już ponad 60 lat i w znacznym stopniu odbiega od współczesnych standardów – zarówno pod względem funkcjonalności, jak i bezpieczeństwa. Dotyczy to m.in. mechaniki sceny głównej, instalacji hydraulicznej, systemów zapadni, mostów świetlnych, a także - co szczególnie niepokojące - systemów przeciwpożarowych.

Z dostępnych informacji wynika, że teatr obecnie spełnia jedynie ok. 50% wymogów przeciwpożarowych, a jego użytkowanie zostało warunkowo dopuszczone przez wojewódzką straż pożarną. W świetle tych faktów, działalność Opery Narodowej może w skrajnym przypadku stanowić realne zagrożenie dla zdrowia i życia artystów, pracowników technicznych oraz widzów.

W związku z powyższym, na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy w ramach wieloletniego planu finansowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego przewidziano inwestycje modernizacyjne w Teatrze Wielkim – Operze Narodowej?

2. Jaki jest szacunkowy koszt niezbędnych modernizacji i jakie źródła finansowania są brane pod uwagę (środki budżetowe, fundusze europejskie, inne)?

3. Czy ministerstwo posiada harmonogram przygotowania i realizacji inwestycji infrastrukturalnych w Operze Narodowej? Jeśli tak, proszę o jego przedstawienie.

4. Czy planowane są działania umożliwiające równoległe prowadzenie działalności artystycznej i modernizacji obiektu, a jeśli nie, jak ministerstwo zamierza zabezpieczyć funkcjonowanie instytucji w okresie przejściowym?

5. Czy ministerstwo planuje audyt bezpieczeństwa technicznego w innych narodowych instytucjach kultury w związku z ujawnioną sytuacją w TW-ON?

Problematyka bezpieczeństwa i infrastruktury w instytucjach narodowej rangi nie powinna być traktowana jako sprawa wewnętrzna konkretnej placówki, lecz jako kwestia priorytetowa w polityce kulturalnej państwa.