Interpelacja w sprawie zmian przepisów dotyczących ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne w rozumieniu ustawy Prawo spółdzielcze

Szamotuły, dnia 4.06.2025 r.

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją dotyczącą zmiany przepisów regulujących system ulg i pomocy dla spółdzielni inwalidów oraz innych podmiotów zatrudniających osoby niepełnosprawne.

Obowiązek zapewnienia wsparcia osobom z niepełnosprawnościami, a tym samym spółdzielniom pracy zatrudniającym te osoby, wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., jak również z przepisów ustaw szczególnych.

Zgodnie z art. 181a § 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze spółdzielnie inwalidów i niewidomych korzystają z wszechstronnej pomocy organów państwowych i samorządowych, a także z ulg i zwolnień określonych w odrębnych przepisach. Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przewiduje natomiast szczegółowe mechanizmy wsparcia, takie jak dofinansowanie wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych czy możliwość umarzania zobowiązań (art. 49f).

Niemniej jednak praktyka pokazuje, że obowiązujące przepisy nie uwzględniają wystarczająco realiów funkcjonowania spółdzielni inwalidów. Brakuje w nich elastycznych rozwiązań prawnych, które umożliwiałyby uwzględnienie sytuacji finansowej spółdzielni przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu zobowiązań czy też o redukcji zwrotu otrzymanych środków z PFRON.

Wątpliwości budzi m.in. obecne brzmienie art. 26a ust. 1a pkt 3 RehZawU, które nie różnicuje konsekwencji pomiędzy całkowitym niewywiązywaniem się z obowiązków a drobnymi opóźnieniami w płatnościach. Przykładowo, różnica jednego dnia opóźnienia w regulowaniu składek na ubezpieczenie społeczne może skutkować całkowitą utratą dofinansowania.

Spółdzielnie inwalidów odgrywają kluczową rolę w polityce społecznej państwa, nie tylko zapewniając miejsca pracy osobom z niepełnosprawnościami, ale również realizując cele rehabilitacyjne i społeczne. Należy zatem stworzyć dla nich otoczenie prawne, które będzie wspierało ich w bieżącym funkcjonowaniu.

Dlatego zapytuję Pana Ministra w następujących kwestiach:

1. Czy Ministerstwo Rozwoju i Technologii planuje podjęcie działań legislacyjnych lub organizacyjnych mających na celu wprowadzenie elastycznych rozwiązań prawnych, które umożliwiałyby uwzględnienie sytuacji finansowej spółdzielni inwalidów przy podejmowaniu decyzji o umorzeniu zobowiązań lub o redukcji zwrotu otrzymanych środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)?

2. Czy w Ministerstwie Rozwoju i Technologii prowadzone są prace nad stworzeniem katalogu dobrych praktyk lub rekomendacji, które wspierałyby spółdzielnie inwalidów w ich bieżącym funkcjonowaniu, w tym w zakresie zachowania płynności finansowej, efektywnego zarządzania środkami z PFRON oraz wywiązywania się z obowiązków wobec instytucji publicznych?

Z wyrazami szacunku

POSEŁ NA SEJM RP
JAKUB RUTNICKI